Gemeente Groningen

Ontwikkelde cultuureducatie producten

Voor de gemeente Groningen zijn de volgende producten ontwikkeld:

  1. De Middeleeuwse stad - RHC Groninger Archieven
  2. Poëziepaleis - St. Poëziepaleis
  3. Het Houten Huis in de klas - Het Houten Huis
  4. Sparklab, kunst & filosofielab - St. Sparklab
  5. Zet je gedicht! - GRID Grafisch Museum
  6. Educatieve ontsluiting Martinikerk en –beiaard - St. Martini Beiaard Groningen
  7. De Stripkoffer - Ned. Stripmuseum
  8. Pop in de school - Via Scala
  9. Futuristische lampen voor Heliopolis - Egbert Pikkemaat (3dmail)
  10. Wijk Beijum dramadansproject - Stroomkragt
  11. Dichten en drukken - GRID Grafisch Museum Groningen
  12. Kunstkist - CBK Groningen
  13. Theaterproject ‘De dieren zeggen ho!’ - St. De Wolkenfabriek
  14. “De Rijdende Popschool voor Voortgezet Speciaal Onderwijs” - leerkracht als bandcoach
  15. Afval van alle tijden - Noordelijk Scheepvaartmuseum
  16. Zig Zag – creative chance generator - Stichting Sparklab

Productbeschrijvingen

De Middeleeuwse stad
Door: Regionaal Historisch Centrum (RHC) Groninger Archieven

Het project
Het thema middeleeuwse stad biedt voldoende aanknopingspunten om de leerlingen de middeleeuwse stad te laten beleven. De archieven hebben in samenwerking met der Aa-kerk en het Noordelijk Scheepvaartmuseum in Groningen een projectplan ontwikkeld dat aansluit bij de wens van de school: lesstofvervangend, actief, bezoek aan meerdere instellingen.

Het onderwijsproject bestaat uit een korte introductie van 5 minuten en vervolgens vier onderdelen van circa 25 minuten:

  • Fragmenten uit de film ‘Groningen in 1470’ met mondelinge toelichting
  • Doe-opdracht rondom de thema’s dagelijks leven en ambachten
  • Living history rondleiding in de Der Aa-kerk
  • Activiteit rondom de thema’s organisatie van de stad, gilden en Hanze

Betrokken school
Daltonschool de Heerdstee in Groningen


Poëziepaleis
Door: Stichting Poëziepaleis

Het product
Een doorlopende verticale leerlijn poëzie voor groep 1 t/m 8, waarin wordt aangesloten bij de kerndoelen Nederlandse taal en kunstzinnige vorming.

Betrokken school/scholen
De Brederoschool in Groningen met 365 leerlingen.


Het Houten Huis in de klas
Door: Het Houten Huis

Het product
Een Houten Huis krijgt een plek in de klas. Het huis is gemaakt van hout en is ongeveer 50 bij 50 cm groot en heeft verschillende kamers, één voor elke dag van de week.
Bij het huis horen vier setjes kaarten die verdeeld zijn in seizoenen en diverse opdrachten en vragen bevatten.

Voorbeelden van vragen zijn: Hoe zag de maan er gisteravond uit?, Wie denkt dat je geluk kunt wegen?, Wanneer heb jij een moment van zelfoverwinning ervaren? en Waar ben jij de enige in?

De vragen en opdrachten verschillen in tijdsduur en intensiviteit.
Op de website van Het Houten Huis komen kaarten beschikbaar die aansluiten bij actuele gebeurtenissen en film- en geluidsfragmenten ter ondersteuning van de opdrachten.

Het doel van Het Houten Huis is om in de klas een creatief veld creëren dat vakoverstijgend aansluit bij het onderwijs en aan ‘leren leven’.
Een van onze doelstellingen met kunsteducatie is leren je eigen leven vorm te geven. Het Houten Huis in de klas dient als symbool hiervoor.
Het huis is door een vormgever gemaakt. De leerlingen geven vorm aan het huis door zorg te dragen voor de aankleding van de kamers, naambordje, plantjes, etc.).

Informatie: http://www.hethoutenhuis.org/nieuws

Betrokken school/scholen:
Anne Frank school, Hoogkerk
Borgmanschool, Groningen
CBS de Borg, Haren
De Kleine wereld Groningen
OBS de 9 Wieken Winsum


Sparklab, kunst & filosofielab
Door: Stichting Sparklab

Het product
Het Sparklab is een interdisciplinair kunst- & filosofielab. In het lab wordt aan kinderen uit de bovenbouw van het primair onderwijs ruimte geboden voor hun (creatieve) persoonsvorming in een proces waarin het kunstzinnige en het filosofische verbonden worden. De kinderen zijn bezig met creatieve experimenten in procesgerichte ateliers en met ethische oordeelsvorming in dialogen waarin het eigen denken wordt onderzocht. Naast filosofische dialoog wordt er onder andere gewerkt met stop motion animatiefilm, tekenen, collage, schilderen en drama. In het lab onderzoeken kinderen hierbij hoe taal en beeld zich verhouden. Zo leren ze om op een heel bewuste manier op beelden te reflecteren. Zowel de talig ingestelde kinderen als de meer in beelden denkende kinderen hebben hier de kans om zich filosofisch te vormen en hun verbeeldingskracht te ontwikkelen. Taal en beeld worden in een cyclisch proces van creatieve ervaring en reflectie ingezet. Het kunst- & filosofielab biedt een specifieke conversatieruimte waarin kinderen hun stem kunnen leren kennen in de polyfonie van de groepsdialoog.

Betrokken school
Katholieke Daltonschool Bisschop Bekkers in Groningen


Zet je gedicht!
Door: GRID Grafisch Museum

Het product
Het project “Zet je gedicht” begint met één les in groep 6 en heeft daarna twee lessen in groep 7.
In iedere les zijn de fases van oriënteren, onderzoeken, uitvoeren en reflecteren opgenomen.
In groep 6 maken de leerlingen op school gedichten n.a.v. een thema. De groep kiest één gedicht uit en stuurt dat voor hun museumbezoek   naar het GRID, alwaar de professionele letterzetters het gedicht op verschillende manieren  gaan zetten.
Tot slot gaan de leerlingen   zelf actief aan het werk om hun klassengedicht met de Werkman techniek te illustreren. In groep 7  gaat de klas zich verder  verdiepen  in de materie van het voorgaande jaar.  Dit jaar werken ze naar een zelfgemaakt voorleesboekje toe. Dit boekje wordt onderdeel van een voorleesproject aan groep 1,2 en 3. Aan het eind van het project heeft ieder kind een eigen boekje met gedichten en illustraties.

Betrokken school
Widar, Vrije School Groningen


Educatieve ontsluiting Martinikerk en –beiaard
Door: Stichting Martini Beiaard Groningen

Het product
Leerlingen brengen een bezoek aan de Martinikerk en -toren (carillon), de grote stadskerk van Groningen, gelegen aan de Grote Markt. Ze gaan in groepjes de kerk zelf actief ontdekken. Hierbij leren ze welke plaats deze kerk inneemt in de stad Groningen: de voortdurende vergroting en versiering van de kerk, het klinken van klokken en carillon en ook de veranderende gedaanten van de toren komen hierbij naar voren. Ze maken uiteindelijk een beeldende tijdbalk van kerk en toren.

Betrokken school
Boerhaaveschool, openbare montessorischool Groningen


De Stripkoffer
Door: Het Nederlands Stripmuseum

Het product
Dit product is De Stripkoffer, een uitleenproject van Het Nederlands Stripmuseum met als doel aan te sluiten bij de horizontale en verticale leerlijnen van de scholen en te voldoen aan de educatieve vraag van de scholen, zoals het bevorderen van tekenvaardigheden van alle leerlingen in de provincie Groningen en het kennis laten maken met de verhalende aspecten van strips.
Naast beeldend vormen is de Stripkoffer inzetbaar bij andere vakken, zoals wereldoriëntatie en natuuronderwijs. De scholen hebben een actieve rol in de ontwikkelfase, waarbij de educatieve vraag van de scholen centraal staat. De inhoud van De Stripkoffer wordt afgestemd op de vraag van de school. De school kan de stripkoffer lenen (of huren) om er gedurende een periode van 1 tot 2 maanden in de klassen mee aan de slag te gaan. De Stripkoffer rouleert tussen de verschillende klassen van groep 1 tot en met 8 en komt elk nieuw schooljaar weer terug.

Betrokken scholen
Borgmanschool Openbare Basisschool Groningen en de andere scholen van O2G2


Pop in de school
Door: Via Scala

Het product
Pop in de school is een muziekproject voor de bovenbouw. Het is doe onderwijs, het is beleven en ondergaan. Ieder leerjaar start met een viertal kennismakingslessen. Ieder kind in de klas krijgt afwisselend les op gitaar, keyboards, slagwerk en gaat zingen. Na deze periode wordt er een keuze gemaakt en gaat de periode van verdiepingslessen beginnen. In een periode van 12 weken krijgen de kinderen les op één onderdeel (gitaar, keyboards, slagwerk of zang) in een groepje van ongeveer 7 kinderen. Na de verdiepingsperiode volgt er een periode van 9 weken waarin de kinderen bandlessen krijgen. Per klas worden er twee bands gevormd. De periode van 25 weken wordt afgesloten met een popfeest op school.

Betrokken scholen
OBS de Linde uit Haren en de Boerhaave school uit Groningen


Futuristische lampen voor Heliopolis
Door: Egbert Pikkemaat (3dmail)

Het product
Het Orbitfestival is een lichtfestival en vindt plaats op de dagen voor Kerstmis. Het Groninger Museum, de Synagoge Folkingestraat en het Orbit Festival werken hierin met elkaar samen. Dit festival draait om een mysterieus futuristisch verhaal waarin de thema’s licht, elektriciteit, vormgeving, multimedia, sciencefiction, zintuiglijkheid, innovatie, duurzaamheid en empowerment een rol spelen. Een lichtkunstwerk is een belangrijkste onderdeel van het festival. Met groepen basisschoolleerlingen van de middenbouw van de Joseph Haydnschool wordt gebouwd aan een groot futuristisch lichtkunstwerk.

Er worden een serie workshops voor de school ontwikkeld om een creatieve opdracht uit te werken in de Synagoge aan de Folkingestraat.

Betrokken school
OBS Joseph Haydn


Wijk Beijum dramadansproject
Door: Stroomkragt

Het project
Stroomkragt ontwikkelt een doorgaande leerlijn (dans)theater, waarin de geschiedenis van de wijk centraal staat. Leerkrachten ontwikkelen door het project deskundigheid op het gebied van dramaonderwijs. Leerlingen van de hele school participeren allemaal op hun eigen niveau. Het ‘Wijk Beijum dramadansproject’ wordt afgesloten met een groots evenement door de wijk, waarbij de leerlingen op verschillende locaties voorstellingen spelen waarbij drama, dans en muziek centraal staan.

Betrokken school
Dom Helder Camaraschool in Groningen


Dichten en Drukken
Door: GRID Grafisch Museum Groningen

Het project
GRID Grafisch Museum Groningen en Stichting het Poëziepaleis werken samen met VSO Dr. J. de Graafschool aan het verbinden en verdiepen van de vakken Nederlands, (Gronings) erfgoed en beeldende kunst in het VMBO. De leerlingen gaan actief aan de slag met poëzie, onder begeleiding van een dichter. Zowel klassikaal als individueel oefenen de leerlingen met het schrijven van gedichten. Tijdens museumbezoeken aan het GRID illustreren leerlingen hun gedichten met verschillende druktechnieken. De eindresultaten worden gepresenteerd in een tentoonstelling. Het project is speciaal ontwikkeld voor leerlingen met een auditieve beperking en leerlingen met ernstige spraak- of taalproblemen.

Betrokken school
VSO Dr. J. de Graafschool


KunstKist
Door: CBK Groningen

Het project
De KunstKist is een tool voor deskundigheidsbevordering van leerkrachten op het gebied van beeldende kunst. Er worden drie leskisten ontwikkeld voor verschillende doelgroepen. Aan de hand van een kinderboek die het Haags Gemeentemuseum uitgaf, wordt het verhaal van een moderne kunstenaar verteld. Rondom dit verhaal wordt de kist gevuld met inspiratie, informatie over de technieken, lesideeën en lesvormen voor de leerkracht. De KunstKist bouwt voort op het eerder ontwikkelde project ‘Het Blauwe Paardje’. Na ontwikkeling is er een doorlopende verticale leerlijn voor kunstzinnige oriëntatie ontstaan, voor de groepen 1 t/m groep 8.

Betrokken school
Borgmanschool, locatie Vinkenstraat


Educatief theaterproject ‘De dieren zeggen ho!’
Door: Stichting De Wolkenfabriek

Het project
Stichting De Wolkenfabriek ontwikkelt samen met de Borgmanschool en de Siebe Jan Boumaschool een educatief muziektheaterproject, waarin kinderen van verschillende leeftijden samenwerken, -denken en doen, om zo spelenderwijs tot een boeiende voorstelling te komen terwijl ze leren van het maakproces.

Betrokken scholen
Borgmanschool, locatie Vinkenstraat
Siebe Jan Boumaschool


Pilot “De Rijdende Popschool voor Voortgezet Speciaal Onderwijs”
Door: De Rijdende Popschool

Het project
De Rijdende Popschool ontwikkelt het begeleidingsinstrument “De leerkracht als bandcoach”. In dit boekje staat een individueel ontwikkelingstraject beschreven, waarin leerkrachten zelfstandig als bandcoach functioneren. In het begeleidingsinstrument zijn o.a. lessen beschreven voor het maken van partituren en partijen en is er aandacht voor muziektheorie en andere benodigde competenties.

Betrokken school
Diamantcollege, Groningen


Afval van alle tijden
Door: Noordelijk Scheepvaartmuseum

Het project
Afval van alle tijen bestaat uit een lesprogramma met informatie over afval en afvalverwerking en over oud afval dat we tegenwoordig erfgoed noemen. In het lesmateriaal wordt gebruik gemaakt van filmpjes (histoclips) over het ontdekken van historische afvaldumps.

In de tijdelijke tentoonstelling ‘Meer moois onder Groningen; het verhaal van ons afval tussen 1200 en nu’ in het Noordelijk Scheepvaartmuseum, bevindt zich een gedeelte waar op interactieve wijze ontdekt kan worden waar afval uit verschillende perioden uit bestaat. Hoe vergaat afval (of niet)? Wat gebeurt er als je het begraaft? Dit deel van het project bestaat uit drie bakken met historisch afval en een bijhorend lespakket. Het materiaal is zo ontwikkeld dat het los van de tentoonstelling inzetbaar is. Hierdoor kan het ná de expositieperiode gebruikt worden.

Betrokken scholen
Sint Michaëlschool, Groningen. Katholieke Daltonschool Bisschop Bekkers, Groningen


Zig Zag – creative chance generator
Door: Stichting Sparklab

Het project
De Zig Zag – creative chance generator is een visuele tool, gebaseerd op principes van het creatieve proces. De tool helpt bij het maken van nieuwe, niet voor de hand liggende verbindingen tussen verschillende ideeën, gebeurtenissen of dingen. Een verbinding die de chance generator kan opleveren, is bijvoorbeeld het verkennen van een filosofische vraag met een actie: ‘kunnen dieren kunst maken?’ onderzoeken met behulp van de opdracht ‘schilder als een aap’.

De tool is opgebouwd uit een aantal tweedimensionale visuele componenten begeleid door een set spelregels en werkvormen. Hierdoor doet de tool denken aan een bordspel. Door het gebruik van de Zig Zag - creative chance generator krijgen leerkrachten en leerlingen inzicht in hoe een creatief proces op gang gebracht kan worden.

Betrokken school
Katholieke Daltonschool Bisschop Bekkers, Groningen